Margrieten voor Margrethe

redactievorsten

2019-02-24 06:35:01

Volgens juwelenhistoricus Martijn Akkerman is van alle Europese vorstinnen koningin Margrethe van Denemarken een van de meest opmerkelijke. Zij is een vrouw met een eigenzinnig karakter en een uitgesproken smaak, die zich zelden iets laat voorschrijven. De juwelenexpert van Vorsten over de opmerkelijke juwelen van een opmerkelijke koningin.

Margrethe draagt vaak parels. Dat heeft niet alleen te maken met haar smaak, maar ze zijn ook een verwijzing naar haar naam.

Tot haar lievelingsjuwelen behoren de exemplaren die bezet zijn met parels, waaronder de parure van prinses Louise van Pruisen, die in 1825 trouwde met de Nederlandse prins Frederik. De keuze voor deze juwelen en andere parels is, naast persoonlijke smaak, een voor de hand liggende: het Griekse woord voor parel is margaritári.

Nogmaals parels.

Er zijn nog meer juwelen die de naam van de koningin symboliseren. Een variant van de margriet is immers het madeliefje, in het Engels ‘daisy’. Dat is tevens de koosnaam van de Deense koningin. Haar moeder koningin Ingrid, een geboren Zweedse prinses, kreeg ter gelegenheid van haar huwelijk in 1935 met de Deense kroonprins Frederik een broche in de vorm van een madelief gemaakt met diamanten uit het bezit van háár moeder, koningin Margareta. In juni 1967 leende ze de broche uit aan haar dochter Margrethe ter gelegenheid van haar huwelijk met prins Henrik.

De madeliefbroche op haar trouwjurk.

Kort voor haar overlijden gaf koningin Ingrid het juweel als verjaarsgeschenk definitief aan haar dochter, die daarover ooit zei: ‘Toen ik zestig werd, op mijn verjaardag, mijn moeder was kort daarvoor negentig geworden, gaf ze mij haar madeliefbroche. Ik moet zeggen dat dit gebaar mij buitengewoon ontroerde. De broche betekent heel veel voor mij, in de eerste plaats omdat hij van mijn moeder was, maar ook omdat ik hem op mijn trouwdag mocht dragen. En tenslotte omdat ik hem kreeg voor mijn zestigste verjaardag, dat was heel bijzonder.’ Sinds die tijd draagt koningin Margrethe de broche bij veel belangrijke gelegenheden. Het is duidelijk een van haar meest geliefde kostbaarheden.

Een tweede juweel met het motief van de madelief is een diadeem waarvan de geschiedenis mogelijk teruggaat tot Catharina de Grote. Dit juweel is bezet met diamanten en turkooizen en kan ook gedragen worden als armband. Het wordt dikwijls gecombineerd met 19de-eeuwse juwelen met turkoois, zoals oorhangers en drie broches die ook als hangers aan een collier kunnen worden bevestigd.

De vorstin heeft ook een diadeem met madeliefjes.

De turkoois behoort tot de lievelingsstenen van de Deense vorstin. Ze is ook in het bezit van een broche met turkoois en vier diamanten die als huwelijksgeschenk diende van de Hertogin van Devonshire aan koningin Margareta, Margrethes grootmoeder. Dit juweel staat in de familie dan ook bekend als de Devonshire-broche. Daarnaast draagt de koningin regelmatig moderne juwelen met turkooizen, die waarschijnlijk uit de eigen collectie afkomstig zijn.

Een broche met een grote turkoois uit de familie.

In 2000 vervaardigde de Deense goudsmid Torben Hardenberg in haar opdracht een broche in de vorm van een hert en godin van de jacht Diana, bezet met drie grote turkooizen van topkwaliteit. Deze broche kan ook aan een collier worden gehangen en wordt vaak gecombineerd met bijpassende oorhangers met afneembare pendanten.

In opdracht gemaakt in 2000: een opvallende broche.

De opmerkelijke eigen smaak in haar juwelenkeuze komt ook tot uitdrukking in een juweel, dat zij in 1976 bestelde bij de Deense goudsmid Arje Griegst. Aan het ontwerp van dit ‘diadeem’, bestaande uit enkele gouden klaprozen, leverde zij zelf een belangrijke bijdrage. Het resultaat was een bijzonder, maar ook spraakmakend juweel, dat de laatste jaren helaas niet meer wordt gedragen. Aan een kam om in het haar te bevestigen zijn zeven gouden klaprozen gemonteerd, die bezet zijn met parels, diamantjes, opalen en maansteentjes als dauwdruppels en kleine insecten. Ooit ging het verhaal dat er ook nog lampjes in konden branden om het effect te verhogen, maar hiervoor is nooit een bewijs gevonden. Wel hoort bij dit haarsieraad een paar bijpassende oorhangers.

Een opmerkelijk diadeem van gouden klaprozen.

Emotie blijkt ook uit andere juwelen die de koningin bij bijzondere gelegenheden gekregen heeft. Zo ontving ze ter gelegenheid van haar 75ste  verjaardag in 2015 een moderne vierkante gouden broche, bezet met acht kleine diamanten, als geschenk van de stad Aarhus. Dit juweel is een afbeelding van de stadsplattegrond.

De broche is de stadsplattegrond van Aarhus.

Tijdens de verjaardagsviering in dezelfde stad droeg ze ‘s avonds deze broche, overdag koos ze voor de broche en oorknoppen die ze vijf jaar geleden kreeg van haar Hofjachtmeester. Deze juwelen lijken bezet te zijn met druiven van granaat of een ander rood gesteente en zouden verwijzen naar de wijngaard bij haar Kasteel van Cayx in Cahors. Bij nadere beschouwing blijkt het hier te gaan om een niet bij elkaar horende demi-parure. De oorknoppen zijn waarschijnlijk nieuw, en speciaal gezocht of gemaakt bij de antieke broche, waarin de oorspronkelijk glazen druiven zijn vervangen door rode stenen. Ook dit juweel is tot de favoriete kostbaarheden van de Deense vorstin gaan behoren en maakt daarmee onderdeel uit van een van de meest opmerkelijkste juwelencollecties aan de Europese hoven.

> Lees ook het verhaal over de juwelen van de Hertogin van Cornwall












Meer Denemarken