Koningin Elizabeth laveerde Britse monarchie door diep dal

Vorsten

08-09-2022 20:42:24

Koningin Elizabeth, die donderdagmiddag is overleden, was de langst regerende monarch uit de Britse geschiedenis. Ze zat 70 jaar op de troon. Het record stond tot 2015 op naam van de negentiende-eeuwse koningin Victoria, die 23.226 dagen, 16 uur en 23 minuten regeerde.

De 96-jarige Elizabeth, die steevast was gekleed in een effen jurk met bijpassend gekleurde hoed en een handtas, was altijd relatief gezond. Afgezien van een paar knieoperaties heeft ze geen ingrijpende medische behandelingen ondergaan. Ze heeft altijd gezegd dat ze regeert voor het leven – Elizabeth zou niet zoals de Nederlandse koninginnen met pensioen gaan. Daar hield ze zich aan.

Over het algemeen gedroeg de koningin zich onberispelijk en zelfs ietwat onzichtbaar. Dat maakte haar consistent en volgens veel Britten betrouwbaar, maar zorgde ook voor een dieptepunt in haar bewind.

Andere wereld

Elizabeth, geboren in 1926, groeide op in een andere wereld. Zij werd grootgebracht in de hoogtijdagen van de ‘stiff upper lip’, het protocol dat voorschrijft dat men nooit, maar dan ook nooit uit zijn rol valt. Haar jeugd bracht ze door tussen hordes onderdanige lakeien, terwijl haar vader George VI zich tooide met titels als keizer van India.

Bij haar aantreden in februari 1952 symboliseerde zij nog een wereldrijk waar volgens het gezegde ‘de zon nooit onderging’. De dekolonisatie bracht daar in de tweede helft van de vorige eeuw verandering in, maar Elizabeth was nog altijd staatshoofd van vijftien landen en trots voorzitter van het Gemenebest van 56 landen.

Haar huwelijk met Philip Mountbatten in 1947 deed de koninklijke populariteit op termijn geen goed. Philip grossierde in politiek incorrecte opmerkingen en maakte zich berucht met zijn afkeer van vernieuwing. Het huwelijk was liefdeloos, volgens insiders, en het paar zou vroeger nauwelijks samen met de kinderen zijn geweest. Van liefde was wel degelijk sprake, zo vertelden hun kinderen en kleinkinderen na het overlijden van Philip in april 2021. De koningin nam zelfs kort de tijd om te rouwen om het verlies van haar geliefde.

Huwelijksproblemen

In de jaren tachtig en negentig raakten haar kinderen Charles, Anne en Andrew verwikkeld in huwelijksproblemen die razendsnel door de boulevardpers werd uitgebuit. Elizabeth kon niet voorkomen dat het drama tussen haar zoon Charles en zijn vrouw Diana of de botte opmerkingen van prins Philip de familie in diskrediet brachten. De nieuwe generatie ‘royals’ kon misschien het imago van stijfheid doen verdwijnen, maar het beeld dat ervoor in de plaats kwam, was lange tijd dat van een poel van decadentie en moreel verval. Alleen de jongste telg, Edward, bleef verschoond van relletjes.

Elizabeths populariteit bereikte een dieptepunt bij de dood van de intens populaire prinses Diana. “Madam, show us you care!’’, kopte een krant, nadat Elizabeth onverschillig leek te blijven onder de dramatische dood van haar schoondochter. Met de weigering om de vlag op Buckingham Palace halfstok te hangen, riep zij een ware volkswoede over zich af. Toch doorbrak Elizabeth tijdens de begrafenisstoet het koninklijke credo dat de koningin nimmer buigt: ze neigde het hoofd voor de baar met Diana’s kist.

De massale aandacht voor Diana’s dood schudde de koningin wakker. Zij ging op zoek naar een pr-manager om haar imago op te poetsen. De Windsors damden hun geldverslindende levensstijl in; zij begonnen per lijnvlucht of trein te reizen en stemden in met een bevriezing van hun salaris.

Rustiger vaarwater

Elizabeth gaf in 2005 ten langen leste prins Charles toestemming om met de liefde van zijn leven Camilla Parker Bowles te trouwen. Charles’ oudste zoon William onthield zich over het algemeen van scandaleuze escapades, waardoor het Britse koningshuis eindelijk in rustiger vaarwater kwam. Alleen de jongste telg van Charles, Harry, werd in zijn jongere jaren bekend om enkele spraakmakende affaires. Zo gaf hij in 2002 toe hasj gerookt te hebben, sloeg hij twee jaar later een persfotograaf in elkaar en publiceerde The Sun in 2005 een foto waarop Harry verkleed was als nazi, inclusief rode band met hakenkruis. Daar bood hij zijn excuses voor aan. Na zijn huwelijk met Meghan in 2018, met wie hij twee kinderen kreeg, werd de media-aandacht hem te veel. In 2020 deed de prins een stap terug binnen het Britse koningshuis.

Door het grootse huwelijk tussen William en Catherine in 2011 en de geboorte van hun kinderen George, Charlotte en Louis zijn de Britten weer dol op hun koningshuis. Toen Elizabeth haar zestigjarige jubileum vierde in 2012 sprak circa 90 procent dan ook waardering uit voor de vorstin.

Op 9 april 2021 verloor koningin Elizabeth na 74 jaar huwelijk haar man, prins Philip. Hij overleed op 99-jarige leeftijd in zijn slaap. Tijdens de uitvaart mocht slechts een klein gezelschap aanwezig zijn vanwege de coronamaatregelen. Het beeld van koningin Elizabeth gehuld in zwarte kleding en een mondkap in haar eentje in de kerkbanken ging de hele wereld over.













Meer Verenigd Koninkrijk