Van Máxima’s trouwjurk tot Beatrix’ jurk vol logo’s; voor een stijlvolle verschijning konden de royal ladies altijd terecht bij Valentino Garavani, meester van de verfijning. Valentino overleed op 19 januari op 93-jarige leeftijd.
Tekst: Josine Droogendijk
Sommige mensen zijn voor hun vak geboren. Alles wat ze doen of maken, lijkt te veranderen in goud. Van de kleuterjuf die de moeilijkste klassen stil krijgt tot de timmerman die een prachtwerk waterpas aflevert. Heerlijk moet dat zijn, zeker als je het werk ook nog eens heel leuk vindt. Zo was het met modeontwerper Valentino. Na ruim zestig jaar ontwerpen spatte het plezier nog steeds van zijn creaties. Het leek wel of er geen bloed maar haute couture door zijn aderen stroomde. Wat was toch zijn magie? Om bij het begin te beginnen: in 1932 werd in de Noord-Italiaanse stad Voghera een jongetje geboren dat de klinkende naam Valentino Clemente Ludovico Garavani kreeg. Zijn ouders waren trots op hem, heel trots, en werden dat alleen nog maar meer toen bleek dat Valentino gevoel voor mode had. Ze besloten zijn interesse niet te temperen, maar juist te voeden en zo kreeg Valentino al op jonge leeftijd handgemaakte schoenen, truien van kasjmier en misschien nog wel belangrijker: alle ruimte om te dromen. Zodra Valentino 17 jaar oud werd, vertrok hij naar Parijs. Hij kwam daar precies op het juiste moment op de juiste plek, want de Franse hoofdstad was toen het centrum van de mode. Vrouwen flaneerden in strakke jasjes en wijde rokken à la de New Look van Christian Dior, en ook andere grote couturiers maakten furore. Parijs was een smeltkroes vol creatieve ideeën: hier wilde Valentino zijn, hier voelde hij zich thuis.
Amerikaanse doorbraak
Na verschillende opleidingen en stages begon eind jaren 50 zijn thuisland toch weer te lonken. Rome was weliswaar geen grote modestad, maar Valentino durfde het avontuur wel aan. Met financiële hulp van zijn ouders huurde de ontwerper een pand en was modehuis Valentino een feit. Maar na twee jaar groots uitpakken dreigde er al een faillissement. De shows met meer dan 120 modellen leverden onder de streep veel te weinig op. Opnieuw trok vader Garavani zijn portemonnee, hij bleef stug geloven in het talent van zijn zoon. En terecht, want zodra Amerika ontdekte dat Italiaanse mode elegant én functioneel was, ging het snel. Jackie Kennedy, Hollywood, royals: alle grote namen stonden in de rij voor een Valentino. Wie kocht bij de Italiaan, was verzekerd van een jurk die inspireert, flatteert en fascineert. En dat is altijd zo gebleven.
Jurk vol logo’s
Naar eigen zeggen liet de ontwerper trends zoveel mogelijk links liggen. Liever hield hij vast aan zijn eigen stijl: verfijnd, vrouwelijk, elegant en vooral niet té. De modemeester had zo zijn voorkeuren. De combinatie zwart-wit liep als een rode draad door al zijn collecties, net als plisséwerk en veel laagjes. Maar hét handelsmerk van Valentino was toch wel de felle roodtint die ook wel Valentino-rood wordt genoemd, al paste hij nog veel meer roodtinten toe. ‘Rood heeft lef. Diep, sterk en dramatisch.’ Aan het Hof kunnen ze een flinke vleug lef wel waarderen. Met name koningin Máxima heeft meerdere
rode Valentino’s in de walk-in closet hangen. Over hun klandizie doen de royals allerminst geheimzinnig. In de jaren 70 zat prinses Grace front row bij de shows en prinses Beatrix liep in diezelfde tijd rond in een jurk vol Valentino-logo’s. Uniek!
Catherine van Wales’ fotografiehobby
Kan ze het een beetje? Professioneel fotograaf geeft feedback.
Máxima trouwt in Valentino
Voor Máxima was de keuze snel gemaakt toen ze in 2001 op zoek ging naar dé jurk. In het Parijse atelier sparde ze samen met de modemeester over de do’s en dont’s. Geen diep decolleté, wel een lange sleep, geen blote schouders, wel een rijke zijde en ga zo maar door. Voor Valentino was het eisenlijstje bekend, want Máxima was zeker niet de eerste royal die in zijn kleding naar het altaar liep. Uiteindelijk kwam hij op de proppen met drie schetsen. Máxima’s keuze viel op een ontwerp van mikadozijde, met een hoge, iets opstaande halslijn (benitier-hals), een licht uitlopende rok en een lange sluier van handgemaakt kant.
Stoffen naar Drakensteyn
Pas toen alle knopen waren doorgehakt, nam Máxima haar toekomstige schoonmoeder mee naar Parijs. Valentino voelde zich zeer gevleid door de koninklijke aandacht en gaf koningin Beatrix een lap zijde cadeau. Het geschenk werd op waarde geschat: op Prinsjesdag 2004 droeg de koningin een jurk van Valentino’s zijde. Blijkbaar beviel dat wel, want in de jaren die volgden, werden er heel wat stoffen van het Italiaanse modehuis afgeleverd bij Paleis Huis ten Bosch en Kasteel Drakensteyn. Later waren veel van die stoffen ook alweer bezig met een tweede ronde. De jurk van Prinsjesdag 2004 deed later bijvoorbeeld dienst als deux-pièces. Dat kon ook prima, want de stoffen en de ontwerpen van Valentino zijn over het algemeen heel tijdloos. Tijdens de viering van de 70ste verjaardag van koningin Margrethe (april 2015) bijvoorbeeld droeg Máxima een jurk uit de zomercollectie van 2007 en tijdens het staatsbezoek aan Duitsland (juli 2021) kregen we een avondjurk uit 2011 te zien. Ook Máxima’s strapless avondjurk van groene zijde is een heuse klassieker. In 2008 beleefde het kledingstuk zijn debuut bij een filmpremière, maar uit het archief van Valentino blijkt dat het ontwerp al in de jaren 60 (!) op papier werd gezet. Als je het als ontwerper voor elkaar krijgt om zó lang actueel te blijven, heb je het vak echt in de vingers.
Last minute stress
In de meest recente jaren was Valentino natuurlijk niet meer de hele dag aan het schetsen. Alleen de spreekwoordelijke neusjes van de zalm nam hij nog voor zijn rekening. Zo vroeg hij in 2015 aan prinses Madeleine of hij haar trouwjurk mocht maken. Een ‘ja’ volgde en uiteindelijk ook heel wat hoofdbrekens: in de weken voor het huwelijk viel de bruid vanwege alle stress namelijk flink wat kilo’s af. Bij een jurk met mouwtjes rondom de schouders is dat niet handig. Uiteindelijk werd de jurk kort voor het jawoord passend gemaakt.
Wandelend reclamebord
Van Zweden nog even door naar Qatar, want in de zomer van 2012 werd modehuis Valentino voor maar liefst 700 miljoen euro gekocht door de koninklijke familie van Qatar. Dat Sjeika Mozah vaak in Valentino- kleding rondloopt, is dus niet zo verwonderlijk. Eigenlijk is ze een wandelend reclamebord voor de investering van haar familie, al is het de vraag of ze het daarom doet. De magie van Valentino is zo groot, dat alleen een labeltje met zijn naam al genoeg is om de draagster een goed gevoel te geven.
Lees ook
Máxima’s armbanden, herinneringen aan haar pols
