Ze is niet de enige royal die fotografeert, maar niemand deelt zo vaak haar foto’s met het publiek als Catherine van Wales. En volgens professioneel fotograaf Patrick van Katwijk doet ze dat helemaal niet slecht.
Tekst Karlijn Hoftijzer
Het is een heerlijke traditie: al vanaf de eerste verjaardag van prins George trakteren prins William en Catherine op een gezellige foto van hun kids om een nieuw levensjaar te vieren. ‘Kijk eens wie er loopt’, begon het ooit, met een foto van George in een gestreept tuinbroekje, met de armen wijd gespreid voor de balans zijn stappen zettend. Later kwamen prinses Charlotte en prins Louis erbij, we zagen hoe de prinsen en prinses veranderden van lekker mollige peuters in breed lachende kleuters en tieners die zelfbewust in de camera kijken. Soms in een keurig Brits koninklijk pakje, maar vaker lekker in buitenkleding in het gras.
Zelf aan de slag
De eerste jaren werden niet de minste professionele fotografen opgetrommeld om het kroost vast te leggen. (Natuur-)fotograaf Matt Porteous, beroemd mode-fotograaf Mario Testino of huisfotograaf Chris Jackson, die zo’n beetje ieder familielid al voor zijn lens heeft gehad. Maar na een aantal jaren met professionele portretten nam Catherine serieus de fotocamera in eigen hand. Wat die mannen kunnen, dat kan zij ook! De fotografiehobby van Catherine nam een vlucht tijdens de pandemie, zo vertelde ze al eens in een interview. ‘Tijdens de lockdown heb ik veel mijn camera gepakt en foto’s van de kinderen gemaakt, omdat ze altijd om ons heen zijn als we samen dingen doen.’ De laatste jaren levert de tijd die ze doorbrengt met haar kinderen veel leuke foto’s op, waarbij één ding centraal staat: buiten spelen. De keurige pakjes hebben permanent plaatsgemaakt voor comfortabele kleding of zelfs een sporadisch voetbalshirt. ‘Een van de fantastische dingen aan fotografie is dat je dat moment echt kunt vastleggen, zonder het in scène te zetten, zonder je huis leeg te halen voor een perfecte studio-opstelling, maar door die momenten vast te leggen die voor jou echt aanvoelen.’
Heel goede amateur
Het is een slimme zet van Catherine om haar zelfgeschoten foto’s op belangrijke momenten met de wereld te delen, vindt professioneel fotograaf Patrick van Katwijk. ‘Het zijn foto’s die niemand anders kan maken. Veel koningshuizen delen met verjaardagen een nieuwe foto, maar dan huren ze iemand in, die maakt een standaard foto, en klaar. Je bent met Catherines foto dichterbij, je kunt je op zo’n moment inleven in wat een moeder ziet. Dat zie je in de blikken van de kinderen en dat geeft een extra dimensie. Stel dat ze mij zouden inhuren voor een portret van prins George, dan is het ijs pas gebroken als je alweer klaar bent.’ Het is volgens Van Katwijk vooral die nabijheid die de foto’s sterk maakt. ‘Ze heeft er meer oog voor dan de gemiddelde royal die even een kiekje met de telefoon maakt. Ze doet echt haar best, ik zou haar een heel goede amateur noemen. Maar ik vind haar in haar nabewerking wel heel braaf. Ze zou meer kunnen werken met contrast, licht en donker, voor een spannender eindresultaat.’
Nabewerking zorgt voor mediastorm
Toch is het ook juist die nabewerking waarbij gevaar in een klein hoekje schuilt en die de goede amateur van een echte professional onderscheidt. In maart 2024 deelt Catherine met trots een foto van zichzelf, omringd door haar kinderen. De foto is thuis gemaakt door William, maar nabewerkt door haar. De foto wordt gedeeld nadat ze geopereerd is aan haar buik, maar nog voordat ze bekendmaakt dat ze een behandeling tegen kanker ondergaat. Oplettende kijkers zien al snel dat er dingen niet kloppen in de foto. Zes grote fotopersbureaus stoppen zelfs met het verspreiden van de afbeelding, omdat het door die bewerking niet voldoet aan hun nieuwsstandaard. Het betreft geen voor de hand liggende aanpassingen – zoals een donkerder lucht of een steviger schaduw – maar onregelmatigheden in bijvoorbeeld vingers en haar. Dat verraadt dat er echt geknipt en geplakt is in de foto. Omdat Catherine op dat moment al vrij lang niet in het openbaar is gesignaleerd, wordt er al veel gespeculeerd over haar gezondheid en zelfs de staat van haar huwelijk met William. Waar deze foto geruchten weg moet nemen, gebeurt het tegenovergestelde en buitelen de speculaties – van Catherine die het koninklijke leven zat is tot buitenechtelijke affaires – over elkaar heen. Waar Catherine simpelweg de leukste versie van een onschuldige familiefoto wilde maken, wordt de echtheid serieus in twijfel getrokken. Catherine voelt zich genoodzaakt de angel uit de zaak te trekken met een uitzonderlijke verklaring. ‘Net als veel amateurfotografen experimenteer ik af en toe met bewerken. Ik wil mijn excuses aanbieden voor de verwarring die de familiefoto die we gisteren deelden, heeft veroorzaakt.’ De ophef bereikt overigens ook ons koningshuis, zo blijkt als koning Willem-Alexander niet veel later een verwijzing naar de ophef maakt. Als een meisje op een werkbezoek vertelt over een foto die ze van de koninklijke familie heeft gezien, reageert hij gevat. ‘Echt waar? Ik heb hem niet gefotoshopt.’ Hoewel de grap van de koning een teken is dat voor veel mensen de kous af is na Catherines excuus, blijft de geruchtenmolen over haar gezondheid draaien. Niet geheel onterecht, zal blijken als ze kort na de foto bekendmaakt een behandeling tegen kanker te ondergaan.
Lees ook: Máxima’s armbanden
Vooral doorgaan
Gelukkig heeft dit alles de Prinses van Wales er niet van weerhouden om gezinsfoto’s te maken en te delen, en dat moet ze volgens Van Katwijk ook vooral blijven doen. ‘Koningshuizen zijn heel erg gewend om, als het om kunst gaat, zich op vormen als schilderkunst en beeldhouwwerk te richten. Fotografie wordt anders gezien omdat ze daar in hun dagelijks werk soms ook mee worden “lastiggevallen”. Het feit dat Kate het omarmt als kunstvorm is mooie reclame voor ons vak. Het is traditioneel altijd: je huurt iemand in, niet te dichtbij komen, klik, en weg. Dat Catherine zelf de camera pakt, zorgt dan niet voor de beste foto’s, maar wel voor bijzondere foto’s. Dat is een keuze. En een goede keuze, wat mij betreft.’
Fotograaf Patrick van Katwijk beoordeelt een aantal foto’s van Catherine
Portret voor Charlottes vijfde verjaardag
Patrick: ‘Catherine gebruikt geen flits, dat vind ik sterk. Ze kiest ervoor om het licht van rechts
te laten komen en met schaduw te werken. Ze is zich duidelijk bewust van wat licht doet, dat zie je aan al haar foto’s. Het licht klopt altijd wel. Een tikje meer contrast in de nabewerking had de foto nóg sterker gemaakt.’
Vaderdagfoto gedeeld door Catherine
Patrick: ‘Ze kiest ervoor om niet de gezichten te laten zien. Dat vind ik krachtig, anders dan het geijkte portret. Ik zie wel dat ze meer registreert dan regisseert: als ik hem had gemaakt, had ik William gevraagd zijn arm te verplaatsen zodat we ook Charlottes hoofd zien. In compositie is hij fantastisch, met dat gras. Het is een kwestie van smaak natuurlijk, maar ik zou de lucht nog wat meer diepte hebben gegeven want zoals het beeld nu is, komt hij in feite gewoon ruw uit de camera. Maar ik vind dit een fantastisch spannende foto.’
Portret van Camilla voor haar 75ste verjaardag, voor Country life magazine
Patrick: ‘Catherine werkt met scherpte-diepte. De bloemen op de voorgrond zijn onscherp, Camilla is scherp, en de achtergrond weer onscherp. Je ziet dat Catherine daarover na heeft gedacht: bij de meeste mensen die zonder nadenken een foto maken, zie je vaak dat alles scherp is. Het laat ook zien dat Catherine goede apparatuur heeft. Toch is de nabewerking wat braaf, daar heeft ze weinig aan gedaan. Nu zie je dat het gras achter Camilla bijna overbelicht is. Ik zou het wat donkerder maken, ietsje rauwer.’
Foto gemaakt door Catherine en gedeeld door Charles voor Louis’ tweede verjaardag
Patrick: ‘Dit is wel echt haar mooiste foto, een prachtige momentopname van een man op leeftijd die geniet van zijn kleinzoon. De scherpte-diepte is hier goed, alles klopt hier. Charles is natuurlijk veel opener dan Elizabeth was, maar hij blijft nog steeds de koning van Engeland. Maar hier is hij wel echt een opa, dat zie je zelden bij deze mensen. Dat ze hem in de nabewerking zwart-wit heeft gemaakt, vind ik sterk. Het oude, Britse, karakteristieke hoofd van Charles wordt zo versterkt, zijn krachtige armen. Rimpels worden versterkt in zwart-wit en dat vind ik hier heel mooi.’
Catherine deelt deze foto voor Williams 42ste verjaardag
Patrick: ‘Ik vind het leuk dat het koningshui deze foto aandurft, dat spreekt voor ze. Hier klopt wel echt alles. De lucht is wat meer aangezet, ze is lager gaan staan en heeft over haar positie nagedacht. Het zijn waarschijnlijk ook meerdere sprongen geweest, hier zit werk in. William en de kinderen zijn allemaal scherp, je ziet echt de karakters ook. Maar wederom omdat mama dit doet. Ik denk dat het goed is om dat te blijven realiseren.’
